ZonnebaarsBlitz
Vrijwilligers in het veld

ZonnebaarsBlitz: bestrijding zonnebaars geholpen door droogte?


De zonnebaars is een agressieve predator met een grote impact op de biodiversiteit. In vennen en poelen verdwijnen inheemse amfibieën en insecten in rap tempo wanneer zonnebaars aanwezig is. De soort staat op de Europese Unielijst met invasieve exoten, waardoor handel, verslepen en uitzettingen verboden zijn.

Sinds 2018 hebben we in Nederland te maken met een aantal droge en hete zomers. Daarbij vielen in toenemende mate vennen en poelen tijdelijk droog. Dit biedt kansen om de zonnebaarzen uit deze wateren te verwijderen en daarmee de amfibieën en andere organismen die zich in deze wateren voortplanten te beschermen.

Om te kijken in hoeverre zonnebaars nog aanwezig is in geïsoleerde wateren die geheel of grotendeels drooggevallen zijn, organiseert RAVON een zogenaamde ZonnebaarsBlitz. Tijdens deze dag en ook de rest van september en oktober willen wij met zoveel mogelijk mensen onderzoeken welke invloed droogte op zonnebaars heeft gehad. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het schepnet omdat de soort, die leeft in ondiepe oeverzones, hiermee goed te inventariseren is.



Droogte? Maar het is nu toch heel nat?


Dat klopt. De jaren 2018 tot en met 2020 waren echter zeer droog, waardoor in die jaren veel wateren zijn drooggevallen, met name op de hogere zandgronden. In geïsoleerde wateren kan dat geleid hebben tot het verdwijnen van zonnebaars. Dus ondanks dat dit jaar minder droog is kunnen we toch onderzoeken of de eerdere droogte invloed heeft gehad op de aanwezigheid van zonnebaars.



Meedoen?


Iedereen met een schepnet kan meedoen. Op onderstaande kaart staat aangegeven in welke geïsoleerde wateren zonnebaars is aangetroffen. Wateren die afgelopen jaren geheel of grotendeels zijn drooggevallen zijn aangegeven met een rode marker, de overige wateren zijn aangegeven met een groene marker.

Zoek op de kaart een locatie uit. Bij voorkeur is dit een water dat eerder is drooggevallen (rode marker), maar ook alle andere locaties kunnen bezocht worden.

Voor veel locaties is een betredingstoestemming verleend om naar zonnebaars te zoeken, maar dit geldt niet voor alle locaties. Neem tijdig voorafgaand aan het bezoek contact op via zonnebaarsblitz@ravon.nl om te achterhalen of voor de locatie die je wilt bezoeken al toestemming geregeld is.

Probeer met het schepnet gedurende ongeveer een half uur zonnebaarzen te vangen om de aanwezigheid van deze soort aan te tonen. Voor kleine wateren kan dit korter zijn, voor grotere wateren langer. Als je de aanwezigheid van zonnebaars hebt aangetoond kan je stoppen met scheppen. Schep met beleid en spaar zoveel mogelijk de aanwezige vegetatie. De vissen kunnen direct na vangst weer teruggezet worden in hetzelfde water. Vul na afloop de gegevens in onder de kaart. Waarnemingen van zonnebaars en eventuele andere aangetroffen (vis)soorten kan je doorgeven via www.telmee.nl of www.waarneming.nl.

De ZonnebaarsBlitz-dag zelf vindt plaats op 11 september. Daarnaast zijn waarnemingen gedurende de rest van de maand september en oktober ook welkom. Ook meldingen van droogval op locaties waar zonnebaars in het verleden is gemeld en die nog niet op de kaart staan zijn welkom. Deze kan je doorgeven via zonnebaarsblitz@ravon.nl.

Tot slot willen wij alle deelnemers nog wijzen op een andere invasieve exoot die ook vaak te vinden is bij geïsoleerde wateren: de plant watercrassula. Controleer voordat je een water betreed of er watercrassula staat en houdt je aan het hygiëneprotocol. Wateren met watercrassula moeten niet geïnventariseerd worden om verdere verspreiding van deze soort te voorkomen. Foto’s van watercrassula en hoe je deze soort kan herkennen staat hier beschreven.


  • Rode marker: Water met zonnebaars, droogval. Prioriteit voor bezoek.
  • Groene marker: Water met zonnebaars, geen droogval of droogval onbekend.























Contact

Hoe kunnen we met u in contact komen? Indien u niet wilt dat we contact opnemen kunt u deze velden leeglaten.